Algemeen
Een ander woord voor kumite is “tweegevecht”. In de context van nunchaku-do spreken we van kumite als twee nunchaku-ka’s met elkaar in gevecht gaan. Kort gezegd is het doel van de wedstrijd elkaar te raken met de nunchaku. Aanvallen kunnen worden ontweken of geblokkeerd met de nunchaku (nooit met het lichaam) Kumite kan plaats vinden als oefening in de sportschool (sparren) of tijdens een officieel toernooi.
In het laatste geval zijn er een aantal regels opgesteld om het gevecht verantwoord en overzichtelijk te laten verlopen. Dit overzicht begint bij de manier waarop de deelnemers worden aangesproken door de scheidsrechter, namelijk als “geel” en “zwart”.
Een wedstrijd duurt, afhankelijk van het toernooi, twee of twee en een halve minuut.
Een wedstrijd is afgelopen op het moment dat:
- Één van de deelnemers zes punten scoort en daarmee de wedstrijd wint.
- Één van de deelnemers wordt gediskwalificeerd en daarmee de wedstrijd verliest.
- De tijdslimiet is verstreken: de deelnemer met de meeste punten wint.
Als de tijdslimiet verstrijkt en beide nunchaku-ka’s hetzelfde aantal punten hebben behaald kan, afhankelijk van het toernooi, de wedstrijd worden verlengd. Als dit geen uitkomst biedt wordt de wedstrijd besloten door een “sudden death” waarin de deelnemer die het eerst een punt scoort, wint.
Tijdens de wedstrijd zijn er een aantal zaken waar rekening mee gehouden moet worden
De scheidsrechter
Een officiële wedstrijd wordt geleid door drie scheidsrechters. De deelnemers hoeven echter maar op één van de drie te letten: namelijk de hoofdscheidsrechter.
De hoofdscheidsrechter bepaald wanneer de wedstrijd van start gaat en wanneer deze is afgelopen en deelt punten en strafpunten uit. Hierbij wordt hij/zij bijgestaan door twee assistent scheidsrechters die hem/haar met behulp van vlaggen voorzien van informatie en advies.
Punten, strafpunten en andere signalen
Begin/einde wedstrijd
Hajimé: Begin wedstrijd/hervat de wedstrijd.
Dit signaal wordt gegeven aan het begin van de wedstrijd en geeft beide deelnemers toestemming te beginnen. Na het uitdelen van (straf)punten gaat de wedstrijd pas verder nadat de scheidsrechter het “Hajime” signaal heeft gegeven.
Yamé: Stop.
Met dit woord legt de scheidsrechter de wedstrijd (tijdelijk). Er zijn verschillende redenen waarom hij/zij dit zou willen doen. Bijvoorbeeld:
- Er gaan (straf)punten worden toegekend.
- De wedstrijd is vervallen in chaos van dusdanig aard dat de orde hersteld moet worden.
- De wedstrijd gaat beëindigd worden (zie: Yamé-Soremedé)
Zodra dit signaal wordt gegeven dienen beide deelnemers onmiddellijk te stoppen met de wedstrijd en terug te keren naar hun start posities.
Yamé-Soremadé: Einde wedstrijd.
Zoals eerder gezegd wordt de wedstrijd beëindigd als er door een deelnemer zes punten zijn gescoord, de tijdslimiet is verstreken of er en deelnemer wordt gediskwalificeerd.
Hansoku-Maké: Diskwalificatie.
Redenen tot diskwalificatie zijn:
- Zeer onsportief gedrag
- Het niet opvolgen van de aanwijzingen van de scheidsrechters
- Het behalen van twee strafpunten (zie: keikoku)
- Het niet in staat zijn om de wedstrijd voort te zetten, bijvoorbeeld door gebrek aan (reserve) materiaal.
Hike-Waké: Wedstrijd onbeslist.
Een wedstrijd is onbeslist op het moment dat de tijdslimiet verstrijkt en beide nunchaku-ka’s hetzelfde aantal punten hebben behaald en verlenging of sudden death geen uitkomst bieden.
Punten
Waza-ari: 1 punt
Een waza-ri wordt toegekend op het moment dat één deelnemer een technisch correcte aanval plaatst op het lichaam van de tegenstander met de nunchaku. Een aanval is niet geldig als:
- Er geen twee overpakkingen vooraf zijn gegaan aan de aanval
- Er meer dan één seconde tussen de laatste overpakking en de aanval is verstreken
- Er te veel kracht wordt gebruikt in de slag (zie: strafpunten)
- Er niet genoeg kracht wordt gebruikt in de slag
- De tegenstander op (bijna) hetzelfde moment een score maakt (zie: aiuchi)
- De aanval wordt geblokkeerd met de nunchaku van de tegenstander
- De aanval wordt geplaatst onder de knie of op de keel van de tegenstander.
Ippon: 2 punten
Een ippon is in feite een dubbele waza-ari, en wordt toegekend in de volgende gevallen:
- Een nunchaku-ka maakt een “perfecte” score (in de praktijk meestal op het hoofd)
- Een nunchaku-ka verliest zijn wapen, al dan niet door ontwapening. (ippon voor zijn/haar tegenstander)
- Een nunchaku-ka maakt een zogenaamde blok-counter (zie: blok-counter)
Strafpunten:
Strafpunten kunnen worden toegekend om de volgende redenen:
- Een deelnemer slaat te hard
- Een deelnemer wisselt zijn technieken niet voldoende af
- Een deelnemer begeeft zich buiten het wedstrijdveld
- Een deelnemer valt meerdere malen aan zonder de voorwaarden in acht te nemen (zie: waza-ari)
- Een deelnemer toont onsportief gedrag.
Hieronder bespreken we de drie strafpunten die de scheidsrechter kan toekennen van licht naar zwaar. De redenen voor het toekennen van het zwaarste soort strafpunt kunnen hetzelfde zijn als van het toekennen van de lichtste. Het enige verschil is de frequentie waarmee de regels worden overtreden. Bijvoorbeeld: één keer te hard slaan levert misschien een officiële waarschuwing op, bij de tweede keer krijgt men een chui en de derde keer een keikoku.
Officiële waarschuwing: voorganger van een chui
Een officiële waarschuwing heeft geen gevolgen voor de uitkomst van de wedstrijd, maar wordt wel degelijk genoteerd. Op het moment dat er voor de tweede keer een waarschuwing gegeven moet worden aan dezelfde nunchaku-ka binnen dezelfde wedstrijd, krijgt deze nunchaku-ka een chui.
Chui: geen minpunt, maar kan de doorslag geven bij gelijkspel
Er worden geen twee chui’s gegeven aan dezelfde nunchaku-ka tijdens de dezelfde wedstrijd. In plaats daarvan krijgt men een keikoku.
Keikoku: een minpunt.
Een keikoku is in feite een punt voor de tegenstander, aangezien het aantal keikoku’s dat een nunchaku-ka krijgt toegewezen wordt afgetrokken van het totale aantal punten dat dezelfde nunchaku-ka heeft behaald. Het is niet mogelijk om meer dan twee keikoku’s te “verdienen”. Op het moment dat er een derde keikoku toegekend zou worden, wordt de deelnemer gediskwalificeerd.
Overige termen
Binnen de sport nunchaku-do wordt er gebruikt gemaakt van jargon dat in de loop der tijd is ontstaan. Sommige termen worden in meerdere vechtsporten gebruikt, anderen zijn specifiek van toepassing op nunchaku-do. Hieronder een lijstje met jargon dat van pas kan komen tijdens een wedstrijd.
Blok-counter
We spreken van een blok-counter op het moment dat een aanval volledig wordt geblokkeerd en direct (binnen ongeveer een halve seconde) gecounterd wordt met een tegenaanval. In het geval van een blok counter vervalt de noodzaak om twee overpakkingen te maken voor de aanval.
Tsuki
Een “steekaanval” met één deel van de nunchaku op het lichaam van de tegenstander. Ook bij deze (zeer zeldzame) manier van aanvallen is het niet nodig om eerst twee overpakkingen te maken.
Aiuchi
We spreken van een aiuchi op het moment dat twee nunchaku-ka’s er elkaar gelijktijdig raken en beide nunchaku-ka’s aan de voorwaarden voor een geldige score hebben voldaan. Een aiuchi wordt dus niet toegekend als één van de deelnemer bijvoorbeeld niet eerst twee overpakkingen heeft gemaakt.
1-2 situatie
Het verschijnsel waarin twee nunchaku-ka’s elkaar snel achtereenvolgend raken. Uiteraard krijgt de nunchaku-ka die als eerste heeft gescoord een punt.
Sparren
Kumite bij wijze van oefening.
Draaien
Het in beweging houden van de nunchaku door het uitvoeren van vastgelegde of niet vastgelegde technieken.
Overpakking
Het moment waarop de nunchaku volledig van hand wisselt.